Vấn đề
Bên mua đã nghiệm thu dây chuyền nhưng còn nợ 2,6 tỷ đồng và viện lý do máy lỗi. Có dấu hiệu bên mua đang bán bớt tài sản để trả các khoản nợ khác.
HDS đã làm
Rà soát hồ sơ, khởi kiện kèm yêu cầu phong tỏa tài khoản; chuẩn bị sẵn khoản bảo đảm để nộp trong 48 giờ; đại diện khách hòa giải tại Tòa; thống nhất lộ trình trả nợ và đề nghị Tòa công nhận thỏa thuận.
Kết quả
Hai bên hòa giải thành, Tòa ra quyết định công nhận; khách nhận đủ 2,6 tỷ đồng tiền gốc và 120 triệu đồng tiền lãi.
Bối cảnh
Tháng 2/2025, khách hàng ký hợp đồng cung cấp dây chuyền đóng gói trị giá 4,2 tỷ đồng cho một nhà máy thực phẩm. Tháng 6/2025, hai bên ký biên bản nghiệm thu không có ghi chú lỗi. Bên mua đã trả 1,6 tỷ đồng, còn 2,6 tỷ đồng đến hạn vào tháng 8/2025 nhưng không thanh toán, dù đã ký biên bản đối chiếu công nợ vào tháng 9/2025.
Sau nhiều lần nhắc nợ, bên mua chuyển sang viện lý do máy lỗi. Tháng 12/2025, khách biết bên mua đang rao bán một phần máy móc và có chủ nợ khác đang đòi tiền. Khách lo rằng nếu kiện theo trình tự thông thường, đến khi có bản án thì bên mua không còn tài sản để thi hành.
Vấn đề pháp lý
Về nghĩa vụ thanh toán, hồ sơ khá chắc chắn: có hợp đồng, biên bản nghiệm thu, hóa đơn và đối chiếu công nợ. Lý do máy lỗi không có văn bản khiếu nại nào trong thời gian bảo hành. Hợp đồng chọn Tòa án giải quyết tranh chấp, nên vụ việc thuộc Tòa án nhân dân khu vực nơi bên mua đặt trụ sở.
Hai điểm cần tính kỹ:
- Mức phạt. Hợp đồng ghi phạt 12%, nhưng Điều 301 Luật Thương mại giới hạn không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ bị vi phạm, nên khoản yêu cầu tối đa là 208 triệu đồng. Tiền lãi chậm trả được yêu cầu riêng theo Điều 306.
- Phong tỏa tài khoản. Khoản 2 Điều 111 Bộ luật Tố tụng dân sự cho phép yêu cầu biện pháp khẩn cấp tạm thời cùng lúc nộp đơn khởi kiện khi có tình thế khẩn cấp. Thẩm phán xem xét trong 48 giờ, nhưng người yêu cầu phải nộp bảo đảm theo Điều 136 và phải bồi thường nếu yêu cầu không đúng mà gây thiệt hại theo Điều 113.
HDS giải thích rõ rủi ro này cho ban giám đốc. Vì vậy chỉ yêu cầu phong tỏa ở mức tương đương nghĩa vụ phải thực hiện, đúng như khoản 4 Điều 133, không yêu cầu vượt để gây sức ép.
Cách HDS xử lý
- Củng cố chứng cứ. Sắp xếp hợp đồng, biên bản nghiệm thu, hóa đơn, đối chiếu công nợ và lịch sử trao đổi về bảo hành. Thừa phát lại lập vi bằng các tin rao bán máy móc. Số tài khoản của bên mua được xác định từ các ủy nhiệm chi đã thanh toán, làm căn cứ theo Điều 124.
- Chuẩn bị khoản bảo đảm. Khách chuẩn bị sẵn tiền trước khi nộp đơn, vì thời hạn thực hiện bảo đảm trong trường hợp này không quá 48 giờ kể từ khi nộp đơn yêu cầu. Khoản bảo đảm Tòa án ấn định là 150 triệu đồng.
- Nộp đơn khởi kiện và đơn yêu cầu cùng lúc. Tòa án ra quyết định phong tỏa tài khoản ngân hàng trong thời hạn 48 giờ. Tại thời điểm phong tỏa, số dư tài khoản khoảng 1,2 tỷ đồng.
- Hòa giải. Tài khoản bị phong tỏa nên bên mua chủ động đề nghị thương lượng. Tại phiên hòa giải, khách đồng ý bỏ khoản phạt 8%, đổi lại bên mua trả đủ tiền gốc và 120 triệu đồng tiền lãi theo 4 đợt trong 60 ngày.
- Công nhận thỏa thuận và hủy phong tỏa. Hết 7 ngày kể từ ngày lập biên bản hòa giải thành, không bên nào thay đổi ý kiến, Thẩm phán ra quyết định công nhận sự thỏa thuận theo Điều 212. Quyết định này có hiệu lực ngay theo Điều 213. Khách đề nghị hủy phong tỏa theo điểm a khoản 1 Điều 138 để bên mua trả đợt đầu 1,2 tỷ đồng, và nhận lại khoản bảo đảm.
| Thời điểm | Công việc |
|---|---|
| 12/2025 | Nộp đơn khởi kiện và đơn yêu cầu phong tỏa tài khoản |
| 12/2025 | Tòa án ra quyết định phong tỏa, tài khoản có khoảng 1,2 tỷ đồng |
| 01/2026 | Bên mua đề nghị thương lượng; lập biên bản hòa giải thành |
| 02/2026 | Quyết định công nhận sự thỏa thuận; nhận đợt đầu 1,2 tỷ đồng |
| 04/2026 | Nhận đủ các đợt còn lại |
Kết quả
Trong 4 tháng kể từ khi nộp đơn, khách thu hồi đủ 2,6 tỷ đồng tiền gốc và 120 triệu đồng tiền lãi. Vụ việc không phải đưa ra xét xử. Nếu bên mua không trả đúng lộ trình, khách vẫn có quyền yêu cầu thi hành án theo quyết định công nhận.
HDS đồng thời sửa mẫu hợp đồng của khách: mức phạt đúng giới hạn 8%, điều khoản lãi chậm trả có lãi suất cụ thể, thời hạn khiếu nại chất lượng sau nghiệm thu.
Bài học cho doanh nghiệp
- Biên bản nghiệm thu và đối chiếu công nợ là chứng cứ quyết định. Đừng bỏ qua khi đối tác đang còn thiện chí.
- Phong tỏa tài khoản là biện pháp mạnh và có rủi ro bồi thường. Cần chứng cứ rõ ràng và tiền bảo đảm sẵn sàng trước khi nộp đơn.
- Với hợp đồng thương mại, ghi mức phạt cao hơn 8% không giúp đòi được nhiều hơn.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung): khoản 2 Điều 111; Điều 113; khoản 10 Điều 114; Điều 124; khoản 3, khoản 4 Điều 133; Điều 136; điểm a khoản 1 Điều 138; Điều 212; Điều 213.
- Luật Thương mại 2005: Điều 300, Điều 301, Điều 306.
Tên khách hàng và các chi tiết nhận dạng đã được lược bỏ để bảo mật thông tin. Kết quả nêu trên gắn với hồ sơ cụ thể của vụ việc này, không phải cam kết cho vụ việc khác.
